Preksha Meditatie is een specifieke vorm van mediteren, die uit India stamt. Wij hebben deze vorm in India geleerd, bij degene die deze vorm ontwikkeld heeft, Acharya Mahapragya. Shree Mahapragya is de geestelijk leider (Acharya) van de Jains, een spirituele groepering in India met 7 miljoen aanhangers. Hij wordt in India gezien als een grote geleerde, schrijver, poëet, geestelijk leider op het gebied van ontwikkeling door middel van geweldloosheid en vooral ook als een waarlijk verlichte meester. Shree Mahapragya schrijft in een van zijn vele publicaties dat als je geestelijk leider van je volk bent, dat men dan van je mag verwachten dat je je volgelingen instrumenten kunt aanbieden die hen helpen dichter bij hun goddelijke bron te komen. Als je dat niet kunt, schrijft hij, dan moet je je afvragen of je de juiste man op die plek bent. In dat kader heeft Shree Mahapragya heel veel initiatieven genomen. Onder zijn leiding zijn bijvoorbeeld lesprogramma's over spiritualiteit voor alle schoolklassen ontwikkeld. Die worden nu toegepast op 55.000 scholen in India! In de eerste klas leren ze de lotus houding, goede ademhaling, morele waarden, enzovoorts. Een ander initiatief is Preksha meditatie, dat hij ontwikkeld heeft samen met zijn voorganger, Acharya Tulsi. Mahapragya heeft daarvoor 20 jaar lang diepgaand onderzoek gedaan. Hij heeft onderzocht hoe de grondlegger van het Jainisme 3000 jaar geleden mediteerde. Hij heeft intensief gestudeerd, innerlijk waargenomen en gemediteerd. Zo heeft hij Preksha Meditatie ontwikkeld.

In Preksha Meditatie vind je elementen die diep geworteld zijn in de Indiase spirituele tradities en daardoor ook op andere plaatsen worden onderwezen. Andere elementen zijn meer specifiek voor de traditie van de Jains. Mahapragya heeft nog iets bijzonders toegevoegd aan de Indiase traditie. Hij heeft de vertaalslag gemaakt naar de westerse medische kennis. Daardoor wordt heel inzichtelijk voor de westerse mens waarom meditatie van zo grote waarde is. Ook wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van preksha meditatie zijn door hem gestimuleerd. Hartchirurgen hebben vastgesteld dat Preksha Meditatie, yoga, juiste voeding, beweging en anti-oxidanten een buitengewoon goed curatief en preventief effect heeft op hart- en vaatziekten.

Mahapragya is een bijzondere leider van een bijzondere spirituele traditie. Verlichting is het doel waar hij en zijn volgelingen met heel hun inzet naar streven. Hun weg is eenvoud, soberheid, zuiverheid en vooral: geweldloosheid. Ghandi bevrijdde India van het koloniale juk van de Engelsen zonder enig geweld.  Dat is de Jainisme in zijn zuiverste vorm. Jains leven dus ook strikt vegetarisch (dieren dood je niet). Maar Preksha Meditatie is een gift voor alle mensen, niet alleen de Jains. Het kan worden beoefend of je rijk of arm bent, vegetariër of vleeseter,  Hindoe of Christen.

voordelen van Preksha Meditatie

De mogelijke positieve gevolgen van preksha zijn zeer veelzijdig. Waar moeten we beginnen? Laten we ze opnoemen van verdicht naar ijl, van de lichamelijke dimensie van de mens naar zijn spirituele dimensie.

fysiek

Stress is een van de belangrijkste oorzaak van de westerse welvaartsziekten. Mediteren brengt evenwicht tussen actie en rust. In medische termen: sympaticus (de aanjager van het lichaam) en de parasympaticus (de rustbrenger en hersteller van het lichaam) komen meer in balans. Als het lichaam tot rust komt, herstelt het zichzelf. Dit is de grote kracht van meditatie op de lange termijn. Je wordt minder (ernstig) ziek en herstelt sneller. Preksha Meditatie werkt zeer krachtig bij hart- en vaatziekten (mits het totale programma wordt beoefend).

mentaal

Je geest wordt rustiger, evenwichtiger. Morele waarden ontwikkelen zich van binnen uit. Concentratie neemt toe; het geheugen verbetert; studieprestaties verbeteren. Je slaapt beter.

emotioneel

Emoties hebben je veel minder in hun greep. Ook in dit opzicht kun je evenwichtiger worden. Angst neemt af. Zelfvertrouwen neemt toe. Eigenliefde ontstaat of groeit. Je leert diepgaand te ontspannen.

spiritueel

Spiritueel  groeit het verlangen naar een zuiver leven. De chakra's kunnen zich ontwikkelen en opengaan naar hogere waarneming. De techniek draagt de potentie in zich om mensen verlicht te laten worden, al moet je natuurlijk niet verwachten dat dat zo een, twee, drie zal gebeuren.

Doordat de lagere chakra's verbonden worden met de hogere, neemt de invloed van het driftleven af en neemt de wijsheid toe.

energetisch

De energie in het lichaam neemt toe. De kanalen waar de energie doorstroomt worden schoner en kunnen steeds meer energie vervoeren. Je voelt je daardoor veel vitaler, krachtiger en meer zelfbewust. Doordat je leert de energie door de ruggengraat naar beneden te laten stromen, krijgen ook de lagere chakra's veel vitale kracht. Dat komt de aarding zeer ten goede, zo belangrijk voor veel spiritueel georiënteerde mensen.

Voor werkelijke spirituele ontwikkeling is het belangrijk dat de energie in het lichaam toeneemt. Dat is precies wat met preksha kan worden bereikt.

Het karmalichaam wordt gereinigd van negatieve, karmische ladingen. Daardoor komt het goede in je steeds meer naar voren. Karmische ladingen die gereinigd zijn, hoeven niet meer in het leven worden uitgewerkt. Dit is het belangrijkste onderdeel van preksha meditatie, Lesya Dhyana genoemd.

Intuïtieve vermogens ontwikkelen zich. Juist doordat de chakra's gereinigd worden van negatieve karmische ladingen, kan dit veilig gebeuren.

Hoe gaat Preksha Meditatie?

Preksha Meditatie is opgebouwd uit een aantal elementen die je achter elkaar doet. Afhankelijk van je behoefte kun je specifieke elementen meer aandacht geven. Ook  is het mogelijk je in een meditatie alleen op één element te richten. Hieronder beschrijven we een aantal van de elementen van waaruit Preksha Meditatie is opgebouwd.

Pranayama

Een van de eerste technieken is een specifieke ademhalingstechniek door de neus. Deze heeft vele voordelen, waaronder het reinigen, versterken en energetiseren van energiekanalen en van het derde oog.

Mahaprana Dvani

Dit betekent letterlijk: geluid waardoor veel energie wordt gegenereerd. De aandacht wordt daarbij in de kruin gevestigd, waardoor deze opengaat en een poort wordt voor kosmische levenskracht, prana.

De beschermende mantra ARAHAM

Araham is een heilige mantra die bij Preksha Meditatie wordt gebruikt om het energieveld af te schermen terwijl men mediteert. Araham draagt als betekenis in zich de wezenlijke kern van de weg van de buddha: de onthechte positie waardoor men vrij komt van de levenscyclus. Deze techniek wordt op verschillende wijzen aangeleerd, elk met zijn eigen krachtige werking.

Kayotsar: totale ontspanning

Kayotsar is totale ontspanning. Dit is de brug die je vanuit de drukke buitenwereld naar de verstilde binnenwereld brengt - en daarom onmisbaar is voor de drukk op de buitenwereld gerichte westerse mens. Kayotsar genereert ook heel veel levenskracht.

Antar yatra

Eenmaal verstild, wordt men gevoeliger voor het energielichaam en kan men makkelijker werken met intentie. Antar yatra betekent letterlijk de innerlijke reis. Het is de reis door de ruggengraat. De energie die bij de kruin naar binnen komt wordt daarbij geleid naar de lager gelegen chakra's, tot helemaal in het stuitchakra. Alle chakra's - en daarmee alle levensfuncties- krijgen daardoor meer levenskracht. Dan volgt de reis naar boven die er voor zorgt dat de onderste chakra's goed verbonden worden met de hogere chakra's. Zo krijgt het hart en de spirituele dimensie de leiding over de emoties en het driftleven. Belangrijk is ook dat door antar yatra de uiterst belangrijke energiekanalen in de ruggengraat worden gereinigd en versterkt. Daardoor kunnen deze kanalen steeds meer energie vervoeren. Dit is uitermate belangrijk voor de spirituele ontwikkeling.

Pranayama

Dan volgen belangrijke ademhalingsoefeningen. De ademhaling wordt verlengd, waardoor de mind verder verstild. Door het aanbrengen van pauzes na de inademing en na de uitademing, neemt de verstilling toe en groeit de levenskracht. Eerst gebeurt dit actief, dan passief. Je wordt dan getuige van de ademhaling. Dat is het meest meditatieve deel van preksha meditatie.

Vervolgens wordt de aandacht gevestigd in het derde oog en wordt daar de ademhaling waargenomen, net als bij Kriya Yoga, zoals die door Yogananda bekend is geworden in het westen. Hierdoor neemt de concentratie toe en worden de intuïtieve vermogens ontwikkeld.

lesya dhyana

Dan wordt met sukla, helder wit licht, op een specifieke wijze gewerkt in het derde oog, midden op het voorhoofd. Dit heeft een belangrijke reinigende werking op dit centrum. Het denken wordt daardoor helderder; de concentratie neemt toe; het geheugen verbetert; de inzichten verdiepen.

Vande satyam

De meditatie wordt afgesproken door 3 maal vande satyam uit te spreken, terwijl men op de uitademing voorover buigt. Dit betekent: ik buig voor de waarheid. We buigen dus niet voor een systeem of structuur, maar voor wat we innerlijk waarnemen als waarheid. Spiritueel gaat het daarbij om kennis die vanuit de goddelijke dimensie in je tot jouw als persoon komt. Dit tekent het Jainisme en laat ook in een keer de levensopdracht van elke mens zien: het goddelijke in zichzelf waarnemen als waarheid en daar als persoon voor buigen. Vande satyam!

Hoe lang duurt Preksha Meditatie en hoe vaak doe je het?

Je kunt Preksha Meditatie kort doen, bijvoorbeeld 20 minuten, maar ook langer, bijvoorbeeld een uur. Idealiter doe je het elke dag. Om docent te mogen zijn, is het voorschrift van Acharya Mahapragya dat we in totaal per week minimaal 3 uur mediteren. Vaak mediteren we veel meer. Dat is onze eigen keuze. Wie deze cursus doet, is volkomen vrij in hoeveel tijd hij aan mediteren besteedt. Je kunt natuurlijk wel zeggen dat mediteren een werkwoord is: alleen door het regelmatig te doen pluk je er de vruchten van. Zoals Mahapragya en vele andere andere grote leraren steeds weer schrijven: door te lezen over meditatie ontwikkelen we ons niet spiritueel. Dat gebeurt pas als we feitelijk regelmatig mediteren. 

Mediteren gaat het makkelijkst in de vroege ochtend, in de schemer en voor het slapen (als je nog niet te moe bent). Ook is het  belangrijk dat je het vóór een maaltijd doet of pas enkele uren daarna. Anders is de maag te vol. Idealiter mediteert men 's morgens heel vroeg. Als dat niet kan is het goed om op andere tijden te mediteren.

Wie opziet tegen het vrijmaken van tijd om te mediteren - wie heeft het niet te druk - doet er goed aan te beginnen met korte meditaties, al is het maar tien minuten. Langzaam maar zeker zal het verlangen om te mediteren zich vertalen naar praktisch handelen en zal er tijd ontstaan om wat langer te mediteren. De hele dag voelt daarna anders.